Tahtacı Alevileri
Tahtacılar diye nitelendirilen aleviler genellikle Ege – Akdeniz bölgelerine bağlı ormanlık kesimlerde yaşayan, Osmanlı iktidarı döneminde ve kısmen günümüzde ağaç işçiliğiyle uğraşan Alevî Türkmen asıllı canlardır. Tahtacı ismini de ağaç işleri ile uğraşmalarından ötürü almışlardır.
Tahtacı Alevilerinin Kökenleri
Ataları olarak, Oğuz boylarından Ağaçeriler’dir. Timur, Türkistan ve Horasan’ı egemenliğine dahil edince, yer ve yurtlarını terk etmek mecburiyetinde kalan Ağaçeriler’in bir kısmı İran coğrafyasına, çoğunluğu da Anadolu bölgelerine yerleşti. Diğer birtakım kaynaklara göre de Tahtacılar, geçmişi Hunlar’a dayanmakta olan bir soya sahiptirler. Büyük Hun İmparatorluğu‘ nun çöküş ve yıkılışının ardından Batıya göç etmiş olan Hunların bir bölümü 395 tarihi sularında Erzurum bölgesi üzerinden Anadolu’ya göç etmiştir. Büyük bir göç dalgası da 466 yılında yaşanmış, Avrupa Hunları’na bağlı Ağaçeri Türk boyları Anadolu’ya gelmişler ve yerleşmişlerdir. Moğolların Anadolu’yu işgal etmesiyle, buraya yerleşmiş olan Ağaçeriler bu defa da Suriye ve Irak kesimlerine göç etmek zorunda kalmışlardır. Bunlardan bir kısmının Timur’un vefatından hemen sonra 1405 yıllarında yeniden Anadolu bölgelerine dönüş yaptığı ve bu dönemlerden beri ‘Tahtacılar‘ olarak anıldığı kabul edilmiştir. Fatih Sultan Mehmed’ in, 1453 yılında İstanbul’un fethi sırasında kullanılan gemilerin yapımı için, Balıkesir’ in Kaz Dağları’ndaki köylerden Tahtacıları da getirdiği bilinir. Tahtacılar, bazı araştırmacıların iddiasına göre bir kesimi tarafından Yörüklerle beraber aynı sosyal yapıda değerlendirilmişlerdir.
Türkiye Dağılım Bölgeleri Ve Yerleşim Alanları
Zaman içerisinde yerleşik hayata geçmeye başlayan Tahtacılar günümüz dönemlerinde daha çok Mersin, Adana, Antalya, Denizli, Isparta, Burdur, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa, Balıkesir, Çanakkale gibi illerde görülebilmektedirler.
İzmir’de Bulunan Tahtacı köyleri: Narlıdere, Güzelbahçe, Doğançay, Altındağ, Uzundere, Bergama, Bulgurca, Naldöken, Yakapınar.
Mersin’deki Tahtacı köyleri:
- Toroslar: Dalakderesi, Düğdüören, Bekiralanı, Kuzucubelen
- Erdemli: Tömük
- Silifke: Sayağzı, Kırtıl
- Mut: Yazalanı, Kayabaşı, Keleceköy, Kamaçukuru Köprübaşı
- Tarsus: Çamalan, Kaburgediği
- Anamur: Kaşdişlen
- Bozyazı: Çubukkoyağı, Bahçekoyağı, Tekedüzü
Antalya’daki Tahtacı köyleri:
- Elmalı: Akçainiş
- Finike: Alacadağ, Arifköy, Gökbük
- Kumluca: Beşikçi, Hızırkahya, Toptaş
- Manavgat: Dolbazlar, Sağırin
Balıkesir’deki Tahtacı köyleri:
- Balıkesir: Türkali
- Burhaniye: Pelitköy, Tahtacı, Taşçılar
- Edremit: Kızılçukur, Mehmetalan, Poyratlı, Tahtakuşlar, Yassıçalı, Arıtaşı, Çamcı, Doyran, Hacıhasanlar, Kavlaklar,
- Kepsut: Mehmetler
- Savaştepe: Kongurca
Çanakkale’deki Tahtacı köyleri:
- Çanakkale: Çiftlikdere, Damyeri, Daşbaşı, Değirmendere, Denizgöründü, Elmacık, Gürecik, Kayadere, Kemerdere, Yenimahalle Akçeşme, Aykınoba,
- Ayvacık: Güzelköy, Kokulutaş, Kıztaşı, Uzunalan, Bahçedere, Çakalini, Çiftlik, Durdağı,
- Bayramiç: Güven, Karıncalı
- Ezine: Derbentbaşı, Eğridere, Koşuburun
Aydın’daki Tahtacı köyleri:
- Alamut
- Yeniköy
- Dutluoluk
- Kıroba
- Akçay
- haydere
- Sarıcaova
- İncirliova
- Teke köyü
- Kızılcapınar.
- Çamköy
- Eski Yamalak
Tahtacı Alevileri Dil Ve Din İnançları
İnanç kültürlerinde ve yaşam tarzlarında Şamanizm’ e ilişkin ispat niteliğinde deliller bulunmasıyla beraber, korudukları bu kültür, Alevilik inanç ve töreleri ile harmanlanmıştır. İçerisinde Türkçe’nin özünden pek çok kelime varlığı barındıran, günümüze kadar koruyuculuğunu sağlayabildikleri bir günlük konuşma dili kullanmaktadırlar. Kullandıkları ağız, yaşadıkları yörelerin ağız özelliklerinden de harmanlanmış ve etkileşim sağlanmıştır.
Ayrıca Alevilik Nedir Başlıklı Yazımızı da Okuyabilirsiniz.
https://facebook.com/aleviyimface